Home arrow Sitemap
Main Menu
Home
Photo Gallery
Calendar
Shop
Membership
Results
News
About us
Weblinks
Mugshots
Contact
Using photomaterial
Downloads
FAQ
Partners
Sitemap
WC Croatia 2014
Overview
August 17th
August 18th
August 19th
August 20th
August 21st
August 22nd
August 23rd
August 24th
EC Italy 2013
Overview
Login Form





Lost Password?
Willy pezen

- door Xander Holl

De pees is een van de belangrijkste onderdelen van de moderne recurve boog. Sinds het kevlar uit vroeger dagen is er veel veranderd in de materialen die gebruikt worden voor het maken van pezen. Na het 'ouderwetse' dracon, kevlar en B50 is het tijdperk van fast flight aangebroken. Fast flight was het eerste echte pezenmateriaal wat voldoende capaciteiten had om langdurig mee te gaan. Fast flight is dan ook volledig ingeburgerd in de handboogwereld als het standaard pezenmateriaal. Inmiddels is de nieuwe generatie in pezenmateriaal op de markt in de vorm van 8125, D75 en S4. Deze nieuwe pezenmaterialen zijn alle sterker (zo'n 20 tot 30%) dan fast flight. Door de grotere sterkte van de pezen hebben zij minder rek dan fast flight. Daarmee is niet meteen gezegd dat deze pezen ook beter zijn dan de fast flight pezen. De gemiddelde schutter zal weinig verschil merken tussen de verschillende pezen, tenzij ze natuurlijk van verschillende kleuren zijn gemaakt.

Fast Flight en Fast Limb Opbouw van de pees

Met deze introductie in de huidige pezenmaterialen heb ik het echter nog niet gehad over de manier van pezen maken. Veel schutters (inclusief de schrijver dezes) halen hun pezen gewoon bij hun handboogdealer. Het materiaal wat zij verkiezen om hun pezen te maken is meestal (gedeeltelijk door de onwetendheid van de schutters) het materiaal wat de gemiddelde schutter op zijn boog legt. Laat ik voorop stellen dat deze pezen absoluut niet slecht zijn. De pezen die bij de dealer worden verkocht zijn stuk voor stuk van goede kwaliteit, maar (je voelt hem al aankomen) het kan natuurlijk ook anders. De standaard pezen van de dealer zijn op traditionele wijze gemaakt door meerdere draden (afhankelijk van het trekgewicht van de boog) langs elkaar op een pezenbank te spannen. Achtereenvolgens worden de 'ogen' en het midden van de pees voorzien van een serving en is de pees klaar voor gebruik. Deze methode wordt toegepast op bijna alle pezen die bij de dealer te koop zijn. In het gebruik hoeft de schutter enkel een nokpunt te maken en de pees op te draaien tot de gewenste peeshoogte en hij is klaar voor gebruik. In het begin zal de pees enige mate rekken maar door regelmatig te meten en de pees verder op te draaien kan de pees op de juiste peeshoogte worden gehouden.

In het opdraaien van de pees zit echter een probleem in deze methode van pezen maken. Als een dergelijke pees wordt opgedraaid, worden de verschillende draden in de pees natuurlijk mee opgedraaid. De draden onder de verschillende servings echter niet. Hierdoor ontstaat er een kleine onbalans in de pees waardoor de groepering van de geschoten pijlen niet optimaal is. Dit verschil is klein zeg ik er bij, maar zoals elke schutter redeneert: alle beetjes helpen. Het helpt dus al veel als de middenserving eerst wordt verwijderd voordat de pees wordt opgedraaid, waardoor de draden op nokhoogte ook de kans krijgen om opgedraaid te worden. De vraag waarom de pees wordt opgedraaid is makkelijk te beantwoorden. Als de draden van de pees recht langs elkaar liggen (dus zonder omdraaiing) wordt de pees bij het dicht slaan van de boog enkele millimeters breed en heeft zo dus een remmende werking. Over de mate van opdraaien bestaan verschillende theorieën variërend van 5 tot 50 à 60 slagen. Persoonlijk heb ik in mijn fast flight pezen altijd met een groot aantal slagen (rond de 50) geschoten. Met dit aantal slagen was mijn toenmalige boog (Yamaha Eolla, Super Ceramic limbs 40#) het rustigst. Dit verschilt natuurlijk per persoon maar uit mijn persoonlijke ervaring presteert een pees het beste met een flink aantal slagen. Het geluid van de boog wordt rustiger en de groepering van de pijlen beter.
De oogsplits op de plek waar hij hoort
In 2001 heb ik van een Belgische collegaschutter, Willy Dillen, een pees te leen gekregen om te proberen. Dit was een zogenaamde Vlaamse pees. Deze methode van pezen maken wordt doorgaans gebruikt voor het maken van pezen voor longbows en dergelijke. De Vlaamse pees is namelijk een gevlochten pees. De drie strengen, bestaande uit meerdere draden, worden in elkaar gevlochten tot één geheel wat de pees vormt. Aan de uiteinden van de pees wordt het oog gevormd door de pees terug in zijn eigen vlechting te splitsen. Deze methode, een oogsplits, is afkomstig uit de zeilindustrie waar deze veelvuldig wordt toegepast. Deze manier van pezen maken is redelijk oud en werd bijna niet meer gebruikt vanwege de moeilijkheid van het vlechten. Het vlechten zelf is een koud kunstje aangezien ieder kind dit op de lagere school leert. Het probleem ligt hem in de spanning van de verschillende vlechtingen. Om een pees overal even sterk te laten zijn is het van belang om overal dezelfde spanning in de vlechting te hebben zodat de pees een homogeen geheel vormt. Bij een variatie hierin ontstaat een onstabiele pees met alle gevolgen van dien. Willy heeft hiervoor een apparaat ontwikkeld waardoor het maken van een Vlaamse pees geen handwerk meer is. De vlechting wordt automatisch door het apparaat gedaan, een moderne variant op de ouderwetse touwslagerij. Hierdoor heeft dus elke vlechting dezelfde spanning en heeft de gehele pees een homogeen karakter.

De voordelen van deze pezen zijn hierdoor, naar mijn mening, de volgende. Door de vlechting is de pees sterker dan de traditionele manier van pezen maken. Daarom hoeven minder draden in de pees te worden gebruikt. Elke boog tot ongeveer 32 pond kan nu een fast flight pees gebruiken van slechts 12 draden. Zwaardere bogen kunnen met 15 draden toe. Een minder aantal draden zou bij de traditionele methode een snelheidwinst betekenen maar een verlies in stabiliteit. Met deze Vlaamse pezen blijft de stabiliteit van de pees echter constant of verbetert hij zelfs. Daarnaast gaat de pijlsnelheid omhoog door het lagere aantal gebruikte draden. Verder slaat de pees nooit wijd bij het dichtslaan van de boog. Tenslotte, maar dat is meer een kwestie van smaak, heb je de mogelijkheid om verschillende kleuren fast flight te combineren, waardoor je eigen pees kunt kiezen. Veel schutters in het veldcircuit hebben inmiddels deze pezen geprobeerd en, zoals bij elk product, zijn er voor- en tegenstanders. Ikzelf heb baat bij de pezen omdat ze bij mij een betere groepering geven dan de traditionele pezen, daarnaast heb ik enige winst in pijlsnelheid die als veldschutter goed van pas komt. Verschillende schutters met mij hebben dezelfde mening over deze 'oude' pezen in een 'nieuw' jasje.

Xander Holl
Xander(AT)fieldarcher.nl

 

 
  • English
  • Dutch
  • Francais
Album: GZ
Calendar of events
Nov 2017
S M T W T F S
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    
Full Calendar
Upcoming events
Next field
Count to
20. August 2014, 10:00
Time left
0 days
0 hours
0 minutes
Who's Online
Visitors
Visitors: 37443521
HenZ